اِشتَه نانا ، دادا زُونی یودِکو مابان ... زبان مادری و پدری خود را فراموش نکنید

 

تالش – کادوس – داتام

پولیبوس مورخ دو هزار سال قبل از میلاد می گوید آلبانیا ساکنان آنسوی قفقاز همسایگان بلافصل آذربایجان نبوده اند . در میان آلبانیا و آذربایجان قومی به نام کادوس زندگی می کردند این قوم که از مرداب انزلی و فومنات تا حدود شمال لنکران رود کورا و ارس کشیده شده قوم تالشند که پس از معاهده ننگین ترکمن چای و کشته شدن دو پسر میر قره خان توسط هدایت خان به نام سید عیسی و سید قاسم و مبارزات میر مصطفی خان با قاجار و بی توجهی فتحعلی شاه قسمت عظیمی از تالش از پیکر کشورمان جدا گردید که در سمت شمال آستارا قرار دارد .

... روسای کادوسیان در عصر کوروش 550 قبل از میلاد مسیح یکی از متحدین کوروش بودند . داتام سردار کادوس در عصر اردشیر دوم در سنه 404 قبل از میلاد به سلطنت رسید و در سنه 384 قبل از میلاد مسیح اردشیر با 300 هزار قشون پیاده و سواره برای سرکوبی داتام آمد اما دچار قحطی آذوقه شد . آن موقع کادوسیان را دو پادشاه بود یکی پادشاه جبال و کوهستان به نام لعل یعنی گالش و دیگری به نام سهیل یعنی تالش پادشاه دشتها و سواحل خزر ( کاسپین ) و جدا از هم لشکریانی داشته اند . به علت جنگلی بودن و مردابهای متعدد و کوههای صعب العبور بالاخره اردشیر با دادن تلفات زیاد تقریبا تمامی سواره ها را از دست داد و شکست خورد و برگشت . در زمان اردشیر سوم در سنه 462 قبل از میلاد مناطق تالش بندری نداشت و مردم پراکنده زندگی می کردند . مردم گیل و ماردها در سمت جنوب شرقی کادوسیان قرار داشتند . هیچ محققی به طور آشکارا ننوشته که قوم گیل با قوم کادوس با هم زندگی می کرده اند ، اما معلوم است که با هم بوده اند . اکثر مورخین قوم تالش را همان قوم کادوس می دانند . به قول سید احمد کسروی  نه تالشها از جایی آمده و نه کادوسها از بین رفته اند . پس کادوس یعنی قوم تالش که از نزدیکی سالیان تا مرداب انزلی و از سبلان تا دریای خزر ( کاسپین ) محل زندگی این قوم بوده است .

کادوسیان در سنه 404 قبل از میلاد با اردشیر دوم و در سنه 462 قبل از میلاد با اردشیر سوم موسوم به داریوش جنگیده و شجاعت هایی نشان داده اند . وقتی داریوش از اسکندر شکست خورد کادوسیان با سلوکیها جنگیدند . ( اردشیر دوم در سال 358 ق.م درگذشت و اردشیر سوم به سلطنت رسید .. عدد سال مربوط به اردشیر سوم 462 ق.م به احتمال اشتباه می باشد ، ولی عینا آورده شد . اردشیر سوم در سال 338 ق.م به دست اطرافیان خود به قتل رسید ... نویسنده وبلاگ .. )..

در کتاب تاریخ بنی اشکان نوشته اعتماد السلطنه محمد حسن خان وزیر انطباعات به سال 1309 هجری قمری در فصل اول چنین آورده :

پادشاه طبقه دوم از سلاطین عجم اشک بن اشکان معروف به ارشاک شاه است . و باز می نویسد در کتاب مشرق زمین اشک بن اشکان یا ارشغ و یا اشغ آورده شده . ارشغ یا ارشق و یا محال ارشه در قسمت غربی محال آستارا  ویلکیج قرار گرفته ، در آن عصر مردمان ارشق به زبان تاتی تکلم می کردند . قبل از زبان اذری امروزی زبان تاتی و تالشی در آن مناطق رواج داشت ، از این رو معلوم می گردد که اشکانیان تات و یا تالش زبان بوده اند ، اکنون همان محال به نام ارشق معروف است و جزو محال اردبیل می باشد .

از اشارات تاریخ نویسان یونانی و تعریف مناطق کادوسیان و اشکانیان محال ارشق مکان اشکانیان بوده ، در عصر اشگ پنجم که همان فرهاد باشد تمام محال گیلان و اذربایجان و آران تحت تصرف و فرمان آن پادشاه بوده ، چون غار فرهاد در سر جاده اردبیل و سراب قرار دارد و فرهاد پادشاه همین مناطق بوده است . وقتی بهرام چوبینه در جنگ با خسرو پرویز شکست خورد در خطه تالش آمده مدت چهار سال 592 تا 596 میلادی حکومت کرده است .

منبع : تاریخ جامع آستارا و حکام نمین – بهروز نعمت الهی – انتشارات شیخ صفی الدین – چاپ اول 1380 – ص 21 – 22

 

زبان تالشی – فرهنگ لغت تالشی

 

تالش - آستارا - روستای مِشند

 

تالش - آستارا - روستای مِشند

 

 

+ نوشته شده در  شنبه هفدهم تیر 1391ساعت 0:13  توسط دوستداران تالش ( آستارا )  |